ECB verkent drie routes voor centraal bankgeld op DLT

ECB-bestuurslid Isabel Schnabel schetste drie modellen om centraal bankgeld op blockchainachtige infrastructuur te gebruiken, waaronder directe uitgifte van reserves op een programmeerbaar platform. De opties kunnen veranderen hoe tokenized activa worden afgerekend en welke rol stablecoins daarin spelen.

Drie routes voor centraal bankgeld op DLT

De Europese Centrale Bank onderzoekt hoe reserves en andere vormen van centraal bankgeld kunnen functioneren op een netwerk dat transacties vastlegt via Distributed Ledger Technology (DLT). In het eerste model geeft de centrale bank reserves rechtstreeks uit op zo’n programmeerbaar platform. Het geld wordt dan zelf getokeniseerd en kan binnen die infrastructuur worden gebruikt.

In het tweede model blijven reserves buiten de blockchain. Een technische koppeling verbindt het bestaande betalingssysteem van de centrale bank met een DLT-netwerk, zodat transacties tussen beide systemen kunnen worden verwerkt zonder de reserves zelf in tokens om te zetten. De derde route laat een private tussenpartij reserves tokeniseren en volledig gedekte betalingstokens uitgeven; de houder heeft dan juridisch een claim op die partij, niet rechtstreeks op de centrale bank.

Tokenisatie kan betalingen programmeerbaar maken, zodat een betaling automatisch volgt wanneer aan vooraf vastgelegde voorwaarden is voldaan. Ook kan het atomiciteit mogelijk maken: de overdracht van een financieel product en de betaling vinden tegelijk plaats, of beide worden teruggedraaid als één onderdeel mislukt. Voor marktpartijen bepaalt de gekozen route dus mede waar de betaling plaatsvindt en op welke partij een aanspraak rust.

Wat de modellen betekenen voor stablecoins en activa

Volgens Newsbit presenteerde Schnabel de modellen tijdens de Future of Money Conference bij de Bank of England in Londen. De drie opties staan schematisch uitgewerkt op pagina 7 van haar presentatie. De centrale vraag is niet alleen hoe geld naar een DLT-netwerk komt, maar ook hoe de afwikkeling aansluit op de bestaande structuur van het financiële stelsel.

De ECB wil die tweedeling behouden: centraal bankgeld blijft de basis, terwijl commerciële banken geld en financiële diensten aan bedrijven en consumenten aanbieden. Tokenized centraal bankgeld kan bijvoorbeeld worden gebruikt om transacties met digitale banktegoeden af te wikkelen. Ook tokenized effecten en stablecoins kunnen op dezelfde infrastructuur of via gekoppelde netwerken worden verhandeld en betaald.

Dat kan de positie van private betalingstokens beïnvloeden. Bij directe uitgifte worden reserves zelf het afwikkelingsmiddel op het platform; bij een tussenpartij blijft de gebruiker afhankelijk van een private claim, ook als die volledig door reserves is gedekt. De ECB noemt bitcoin en ethereum in een andere categorie: handels- en beleggingsactiva, geen publieke afwikkelingsmiddelen. De beschikbare berichtgeving meldt geen concrete koersbeweging of andere gemeten marktreactie; gevolgen voor stablecoins blijven daarom vooralsnog een mogelijke uitkomst.

Pontes en Appia moeten de opties toetsen

De ECB zet met Pontes en Appia stappen richting toepassing. Pontes ging op 21 september 2026 van start en biedt een dubbel afwikkelingsmodel: transacties kunnen via het traditionele TARGET-systeem of via DLT worden verwerkt. De centrale bank wil het project uiteindelijk 24 uur per dag en zeven dagen per week beschikbaar maken en programmeerbare functies verder decentraliseren.

Appia onderzoekt hoe een toekomstige markt voor tokenized financiële producten technisch kan worden ingericht. Op tafel liggen één gezamenlijk digitaal grootboek, verschillende gekoppelde netwerken of meerdere gedeelde grootboeken. In die modellen kan centraal bankgeld worden verbonden met effecten, banktegoeden en stablecoins.

Voor beleggers en instellingen zijn vooral de verdere uitwerking van de drie modellen en de rolverdeling tussen publieke reserves en private betalingstokens relevant. Ook de uitbreiding van Pontes en de architectuurkeuze binnen Appia verdienen aandacht. Die keuzes bepalen concreet of transacties uiteindelijk rechtstreeks in centraal bankgeld op DLT worden afgerekend, via een koppeling met bestaande systemen lopen of afhankelijk blijven van private tussenpartijen.