Iran verplaatste tot $10 miljard aan crypto terwijl VS platforms onderzoekt

Iraanse cryptotransacties bereikten in 2025 naar schatting 8 tot 10 miljard dollar, terwijl Amerikaanse autoriteiten onderzoeken of specifieke platforms sanctieontwijking hebben gefaciliteerd, meldt Reuters. Ari Redbord van TRM Labs vertelde Reuters dat hij directe kennis heeft van de zorgen bij het Amerikaanse ministerie van Financiën. De berichtgeving richt zich daarbij onder meer op de rol van stablecoin USDT.

Iran is volgens Reuters grotendeels afgesneden van het dollar-gebaseerde financiële systeem en de rial is sterk gedevalueerd. Olie-inkomsten blijven de grootste bron van buitenlandse valuta: 53 miljard dollar in 2023, volgens cijfers van de Amerikaanse Energy Information Administration. Het IMF verwacht dat cryptogebruik in opkomende markten met zwakke valuta’s verder groeit, hoewel crypto wereldwijd een klein deel van het financiële systeem blijft.

Nobitex, de grootste Iraanse exchange, zei tegen Reuters dat circa 15 miljoen mensen in Iran enige blootstelling aan crypto hebben en dat het zelf 11 miljoen klanten telt. Volgens de exchange fungeert crypto voor veel gebruikers vooral als waardeopslag tegen de aanhoudende waardedaling van de rial. De meerderheid van de activiteit op Nobitex komt volgens het bedrijf van retail- en kleinere beleggers.

Staats- en retailgebruik blijft onzeker qua omvang

TRM Labs schatte de Iraanse cryptoactiviteit in 2025 op circa 10 miljard dollar, tegenover 11,4 miljard dollar in 2024. Chainalysis meldde dat Iraanse wallets in 2025 een recordbedrag van 7,8 miljard dollar ontvingen, tegenover 7,4 miljard dollar in 2024 en 3,17 miljard dollar in 2023.

De twee onderzoeksbureaus verschillen sterk over wie achter die stromen zit. Chainalysis schat dat 50% van het volume in 2025 aan de Iraanse Revolutionaire Garde, de IRGC, was gelieerd. TRM Labs stelt daarentegen dat 95% van de aan Iran gelinkte stromen van retailbeleggers komt. TRM identificeerde meer dan 5.000 adressen die het als IRGC-gelieerd labelt en schat dat de Garde sinds 2023 voor 3 miljard dollar aan crypto verplaatste. Reuters kon deze bevindingen van blockchainonderzoekers niet onafhankelijk verifiëren.

Tom Keatinge, directeur van het Centre for Finance and Security bij denktank RUSI, stelde dat toenemende druk op de Iraanse economie ook kan samengaan met een groeiend gebruik van crypto. Tether zei tegen Reuters een nultolerantiebeleid te voeren tegen crimineel gebruik van zijn tokens en samen te werken met opsporingsdiensten om illegale tegoeden te identificeren en te bevriezen.

Wat de cijfers wel en niet bewijzen over USDT

Blockchainonderzoeker Elliptic stelde dat de Iraanse centrale bank in 2025 minstens 507 miljoen dollar aan USDT had verworven. Elliptic omschreef dit als een strategie om het mondiale banksysteem te omzeilen. Reuters kon deze bevinding niet onafhankelijk verifiëren, waardoor de omvang en betekenis ervan onzeker blijven.

USDT wordt uitgegeven door Tether. Het bedrijf zegt transacties die aan illegale activiteit zijn gelinkt te kunnen identificeren en wallets te kunnen bevriezen. De primaire bron koppelt Bitcoin niet afzonderlijk aan een specifieke Iraanse institutionele strategie. Daarom is het niet mogelijk om Bitcoin en USDT in deze context als hetzelfde instrument te behandelen.

Vervolgstappen: meer toezicht op platforms

Het Amerikaanse ministerie van Financiën onderzoekt volgens Redbord of cryptoplatforms staatsgelieerde Iraanse partijen hebben geholpen om geld naar het buitenland te verplaatsen, harde valuta te verkrijgen of goederen aan te schaffen. Redbord noemde geen platforms die worden onderzocht en ook niet waar die gevestigd zijn.

Andrew Fierman van Chainalysis wees erop dat gebruikers eenvoudig nieuwe wallets kunnen aanmaken zodra een adres publiek wordt geïdentificeerd of gesanctioneerd. Dat compliceert de handhaving. Keatinge zei dat blockchainonderzoek en het opleggen van sancties aanzienlijke middelen vereisen en omschreef de uitdaging als een voortdurend spel van opsporen en reageren.

Nansen identificeerde in 2025 honderden duizenden dollars aan crypto die van Nobitex naar internationale exchanges waren overgemaakt. Nobitex zei daarnaast dat sommige klanten tegoeden naar self-custodied wallets verplaatsen als voorzorgsmaatregel, bijvoorbeeld om tijd te nemen om de veiligheid van hun bezittingen te beoordelen. De exchange zei niet bij te houden wat de bestemming of het doel van zulke internationale transfers is.